Akıllı telefon pazarında tarihi daralma kapıda

Küresel akıllı telefon pazarı, 2026 yılında tarihinin en keskin düşüşlerinden birine tanıklık etmeye hazırlanıyor. International Data Corporation (IDC) tarafından yayımlanan güncel rapora göre, sektörde son on yılın en düşük sevkiyat seviyeleri kaydedilebilir. Araştırma şirketinin tahminleri, 2026’da akıllı telefon sevkiyatlarının yüzde 12,9 gibi dikkat çekici bir oranla azalarak 1,12 milyar adede gerileyeceğini gösteriyor.

Bu karamsar öngörü, yalnızca üç ay önceki IDC tahminlerini (yüzde 0,9’luk bir düşüş) ve Counterpoint Research’ün yüzde 2,1’lik gerileme beklentisini katlayarak aşıyor; bu da piyasadaki kötüleşmenin analistlerin beklediğinden çok daha hızlı ilerlediğini ortaya koyuyor. Raporda, bu sert düşüşün özellikle düşük fiyatlı Android telefon üreticilerini ciddi şekilde etkileyeceği belirtiliyor.

Pazardaki bu devasa baskının temelinde, teknoloji devlerinin yapay zeka (AI) alanındaki hızla artan yatırımları yatıyor. Meta, Google ve Microsoft gibi şirketlerin AI veri merkezlerini genişletmesi, bellek çiplerine olan talebi muazzam ölçüde artırdı. Çip üreticileri, doğal olarak daha yüksek kâr marjı sunan veri merkezi bileşenlerine öncelik verince, tüketici elektroniği için ayrılan bellek çipi miktarı azaldı.

Akıllı telefonların sorunsuz çalışması için hayati öneme sahip DRAM bellek çiplerinin maliyetindeki yükseliş, cihaz üretim maliyetlerini doğrudan artırıyor. Bu durum, özellikle bütçe dostu cihaz segmentindeki üreticileri zorluyor; zira analistler, bu maliyet artışlarının kaçınılmaz olarak tüketicilere yansıtılmak zorunda kalabileceğini belirtiyor. IDC, bu yıl akıllı telefonların ortalama satış fiyatının yüzde 14 artarak 523 dolara ulaşarak yeni bir rekor kırmasını bekliyor. Bu ortamda Apple ve Samsung gibi pazarın üst segmentindeki güçlü oyuncuların pazar paylarını artırma potansiyeli bulunurken, daha küçük üreticilerin maliyet baskısı altında ezilerek pazardan çekilme riskiyle karşı karşıya kalabileceği düşünülüyor. IDC Dünya Çapında İstemci Cihazları Başkan Yardımcısı Francisco Jeronimo, yaşanan durumu, ‘geçici bir sıkışıklık değil; bellek tedarik zincirinden kaynaklanan tsunami benzeri bir şok’ olarak nitelendirdi.

IDC, bu krizin etkilerinin tamamen kalıcı olmasa da pazarın eski dengelerine geri dönemeyebileceğini öngörüyor. Şirket, 2027 yılında yüzde 2’lik sınırlı bir toparlanma ve 2028’de yüzde 5,2’lik bir büyüme beklerken, IDC Mobile Phone Tracker Kıdemli Araştırma Direktörü Nabila Popal, bu durumun sadece geçici bir düşüş olmadığını, aynı zamanda tüm pazarın yapısal olarak yeniden şekillenmesine yol açacağını vurguladı. Popal’a göre, özellikle 100 doların altındaki yaklaşık 171 milyon cihazlık akıllı telefon segmenti, bellek fiyatları 2027 ortalarında dengeye kavuşsa bile ekonomik olarak sürdürülebilir olmaktan çıkma riski taşıyor.